اطراف ما پر است از وسایل آهنی. قطعات آهنی انواع مختلفی دارند از تیرآهن و میلگرد تا ورق و لوله از پیچ و سیم تا بدنه خودرو! بسیاری از این قطعات نیاز دارند برش بخورند تا بتوان از آنها استفاده کرد.

نحوه برش آهن آلات مختلف، ابزار و تجهیزات لازم و همچنین روش های برشکاری با هم متفاوت است و هرکدام مزایا و معایب خود را دارد به علاوه باید نکات ایمنی هنگام برش آهن آلات رعایت شود.

برشکاری انواع آهن آلات :  

هر کدام از روش ها و تجهیزات برش آهن آلات ویژگی هایی دارند اما به طور کلی می توان این روش ها را به دو دسته تقسیم کرد.

• برشکاری گرم

در این روش از تجهیزاتی استفاده می شود که باعث بالا رفتن دمای فلز تا دمای ذوب می شود و به این طریق برش اتفاق می افتد.

• برشکاری سرد

برشکاری در شرایطی که دمای فلز در تعادل با محیط پیرامونش باشد را برشکاری سرد می گویند.

هرکدام ازین دو روش برش آهن آلات، مزایا و معایبی دارند که به آنها اشاره می کنیم.

مزایای برشکاری گرم :

• سرعت بالا وقتی حجم کار زیاد(انبوه) است
• کم بودن ضایعات

ضایعات روش برشکاری سرد بسیار بیشتر از این روش است.

• مکانیزه کردن برشکاری

می توان دستگاه های برش گرم را توسط رایانه برنامه ریزی کرد و آنها برش آهن آلات را در حجم انبوه انجام می دهند. برای دیدن قیمت آهن مشهد کلیک کنید.

معایب برشکاری گرم :

• تغییر ساختار فلز در محل برش

بالا رفتن دمای فلز هنگام برشکاری گرم باعث تغییر خواص فلز مخصوصا در محل برش می شود.

• تولید گازهای سمی

وجود شعله و حرارت باعث می شود فلز، گازهای سمی متصاعد کند.

• ایمنی پایین

مزایای برشکاری سرد :

• حفظ خواص فلز

چون دمای فلز در این حالت افزایش ندارد بنابراین در خواص آن تغییر خاصی ایجاد نمی شود.

• انعطاف برشکاری

تجهیزات رایج در برشکاری سرد مثل گیوتین، قیچی و مواردی ازین دست این امکان را می دهند که آهن را به شکل دلخواه برشکاری کرد.

• سرعت بالا
• پرتی پایین
• ایجاد نشدن گازهای سمی

چون شعله و حرارتی وجود ندارد پس گازی هم متصاعد نخواهد شد.

معایب برشکاری سرد :

• هزینه موارد مصرفی بالا

صفحه فرز، دیسک های مدور و موارد مصرفی ازین دست که در برشکاری سرد مورد استفاده قرار می گیرند به سرعت مصرف می شوند و نیاز به جایگزینی دارند.

• محدودیت مکان ابزار برشکاری

به طور مثال برخی از انواع گیوتین سنگین و دارای ابعاد بزرگ هستند بنابراین امکان جابجایی آنها به راحتی وجود ندارد.

قبل از برش آهن آلات :

اول ایمنی بعد کار! لازم است قبل از شروع برشکاری باتوجه به روش مدنظر خود و تجهیزات مورد استفاده نکات ایمنی را بدانید و مهتر از آن رعایت کنید. چون هنگام برشکاری تراشه های آهن که تیز یا داغ هستند به اطراف پرتاب می شوند و می توانند باعث آسیب یا خسارت شوند.

• قبل از استفاده از هر دستگاهی برای برش، نکات ایمنی و دستورالعمل استفاده از آن را بخوانید.
• از عینک ایمنی، حفاظ صورت و گوش ها استفاده کنید.
• هنگام کار با آهن آلاتی که دارای لبه تیز هستند دستکش بپوشید.
• قسمت هایی از بدن که در معرض خطر قرار دارند را با دستکش یا لباس آستین بلند و شلوار بپوشانید.
• قبل از برش زدن آهن قطعه را تمیز کنید
• قبل از دست زدن به قطعه ی برش خورده، مطمئن شوید که خنک شده است.
• به افرادی که پوشش مناسب و حفاظ ندارند اجازه ندهید هنگام برشکاری در کنار شما بایستند.

از چه روش و تجهیزاتی برای برشکاری استفاده کنیم؟

چند عامل در انتخاب روش و تجهیزات مناسب تاثیرگذار است که این عوامل به شرح زیراند:

• نوع قطعه ای که میخواهیم برشکاری را روی آن انجام دهیم (ورق یا تیرآهن!)
• ضخامت قطعه
• سرعت برشکاری
• هزینه تمام شده
• کیفیت و دقت برش

با در نظر داشتن این موارد می توانید روش مناسب برای برشکاری قطعه آهنی مورد نظر خود را انتخاب کنید.

انواع روش برش آهن آلات :

2. قیچی

یک روش ساده و در عین حال مرسوم برای برش آهن این روش است که بیشتر مناسب ورق های فولادی است چون ضخامت کمی دارند و امکان ایجاد برش با قیچی وجود دارد. انواع قیچی عبارتند از: سوراخ بر، طویل بر، زاویه بر و لوله بر.

2. کاتر یا تیغه آهنی

بیشتر برای برش ورق هایی با ضخامت پایین مناسب است. برای استفاده از آن ابتدا یک گیره را در امتداد جهت برش قرار می دهند و با نوک تیغه یک خط می کشند. از محلی که خط کشیده شد چندین بار ورق را تا می کنند و سپس ورق به راحتی برشکاری می شود البته برش با این روش به قدرت دست برشکار آن هم بستگی زیادی دارد. برش داکت های فلزی و برشکاری های تزئینی از کاربردهای کاتر یا تیغه آهنی است.

3. گیوتین

مشابه قیچی است اما تکیه گاه آن معمولا با الکتریسیته یا فشار هیدرولیکی کار می کند. قدرت گیوتین بسیار بالاست و به همین دلیل در اکثر کارگاه های آهنگری یک عدد از آن یافت می شود.

با گیوتین می توان ضخامت های متوسط را هم برش داد و معمولا برش های طولی و عرضی را با آن انجام می دهند. گیوتین ها انواع مختلفی دارند:

• گیوتین دستی
• گیوتین ماشینی
• گیوتین اهرمی

4. دیسک های سایشی برنده

این دیسک ها در دستگاه برش آهن نصب می شوند قابلیت برش قطعات مختلف را دارند. مشکلی که برای استفاده ازین دیسک ها وجود دارد این است که به سرعت مصرف می شوند و قطر آنها کاهش پیدا می کند و اگر حجم برشکاری زیاد باشد باید مدام خریداری و جایگزین شوند. تیغه های الماسی چون دوام بیشتری دارند گزینه مناسب تری برای استفاده در این روش هستند.

5. اره مدور

این وسیله قدرت برش بسیار بالایی دارد و بسیار نرم و راحت آهن را برش می دهد. با این دستگاه می توان ورق تا ضخامت 96 میلیمتر را برش زد. برای اره مدور دو نوع تیغه وجود دارد.

• تیغه کاربیدی

گران تر و با دوام تر است.

• تیغه دندانپزشکی

6. دیسک آسیابی

یکی از انواع آهن آلات، فولاد ضد زنگ است. برای برش این نوع فولاد با توجه به ابعاد قطعه از دیسک آسیابی استفاده می شود. اگر ابعاد قطعه کوچک باشد یک دستگاه چرخشی با دیسک سایشی مورد استفاده قرار می گیرد اما اگر قطعه بزرگ باشد از یک دستگاه با دیسک سایشی که بر روی چرخ زاویه دار نصب شده استفاده می شود.

7. دستگاه فرز

از دستگا ه های سنتی و قدیمی برای برشکاری است و انواع قطعات را می توان با آن برش زد. فرزکاری دقت بالایی دارد و هم به صورت دستی انجام می شود و هم اتوماتیک.

8. لیزر

در این روش با متمرکز کردن پرتوی لیزر در یک منطقه باریک برش انجام می شود، بنابراین تماسی با ورق اتفاق نمی افتد و در نتیجه سایشی هم در کار نخواهد بود.

از این روش برای برشکاری ورق هایی با ضخامت 10 تا 25 میلیمتر استفاده می شود اما اگر ضخامت ورق زیاد باشد سرعت کار پایین می آید. روش به کارگیری ساده، دقت بالا، عدم ایجاد آلودگی صوتی و امکان برشکاری در اشکال مختلف از مزایای این روش است اما به طور کل روش مقرون به صرفه ای نیست.

9. واترجت

از فشار ترکیبی آب و سنگ های ساینده برای برشکاری با این روش استفاده می شود. کیفیت برش با این روش بیشتر از روش لیزری است.

10. هوابرش

دستگاه مورد استفاده در این روش برش آهن آلات دارای دو نازل است که از یکی سوخت و از دیگری اکسیژن خارج می شود و با ترکیب این دو، فلز برش می خورد. البته این روش بیشتر مناسب ورق های فولادی است و کیفیت بالایی هم دارد. ورق هایی با ضخامت 10 تا 2000 میلیمتر را می شود با این روش برش داد.

11. پلاسما

ورق های فولادی کم کربن معمولا با این روش برش می خورند روش کار برش پلاسما به این صورت است که گاز نجیب و هوای فشرده به دلیل ایجاد قوس الکتریکی گاز را به حالت پلاسما تغییر می دهند و برش آهن انجام می شود. برشکاری ورق هایی با ضخامت 1 تا 30 میلیمتر با این روش قابل انجام است.

12. دستگاه برش میلگرد

در واقع یک نوع قیچی مخصوص است که در اغلب کارگاه های ساختمانی وجود دارد و همانطور که از نام آن مشخص است برای برش انواع میلگرد مورد استفاده قرار می گیرد.

13. گرد بر

گردبر که در دو نوع قیچی و دستگاه سنگ وجود دارد می تواند برش های دایره ای شکل بر روی انواع قطعات فولادی ایجاد کند.

14- برش CNC

این دستگاه برای برش انواع و اقسام محصولات فولادی کاربرد دارد و برش آهن آلات به وسیله این دستگاه با یکی از انواع روش های ذکر شده مثل پلاسما، لیزر و هوابرش انجام می شود.

15- اره برقی

برش آهن آلات با این روش، یکی از روش های قدیمی و سنتی است و با وجود تمام روش هایی که تا به حال ذکر شد همچنان این روش در کارگاه های کوچک مورد استفاده قرار می گیرد.

چون قیمت این روش برشکاری به نسبت سایر روش ها پایین است استفاده از آن به صرفه و رایج است.

16- اره زاویه دار

اغلب برای فلزات غیرآهنی از این دستگاه استفاده می شود و می توان برش لوله و قطعاتی از این دست را به کمک این وسیله انجام داد. بهتر است موتور دستگاه هنگام کار با آن پوشانده شود تا تراشه های فلزی به آن آسیب نزنند.

بهترین روش برش آهن آلات :

بهینه ترین روش برش آهن آلات، بستگی به قطعه موردنظر، ضخامت آن، کیفیت مدنظر و هزینه ای که می خواهید پرداخت کنید دارد. بنابراین ابتدا این موارد را برای خود مشخص کنید و سپس از میان 16 روش مطرح شده در بالا بهترین روش را برای خود انتخاب کنید به این موضوع نیز توجه کنید که حتما موارد ایمنی را رعایت کرده تا دچار آسیب و خسارت نشوید.